Publicatie Verband tussen de blootstelling aan veelgebruikte elektromagnetische golven en zwangerschap- en geboortepathologieën bij de vrouwen uit Yazd: een cohortstudie

Ontdek alle publicaties

Publicatie - Gezondheid

Razavimoghadam, M., Sefidkar, R. et al.

In deze studie wilde het onderzoeksteam nagaan of de blootstelling aan radiofrequente elektromagnetische velden (RF-EMV) tijdens de zwangerschap invloed kan hebben op een reeks ziektebeelden die verband houden met zwangerschap en geboorte.

Hiertoe voerden de auteurs een cohortstudie uit, d.w.z. een studie die de deelnemers gedurende meerdere jaren volgt, waarmee het al dan niet optreden van bepaalde ziektebeelden kan worden waargenomen, afhankelijk van de blootstelling of niet-blootstelling aan bepaalde factoren op lange termijn. In deze studie waren 2137 deelnemers uit de “Yazd mother and child cohort center” opgenomen die werden gevolgd van 2015 tot 2019. Aangezien er gegevens voor 417 van hen ontbraken, voerden ze statistische analyses uit op een steekproef van 1666 personen. De statistische analyses waren bedoeld om de gezondheidseffecten te vergelijken tussen de vrouwen die het meest en het minst blootgesteld werden aan RF-EMV tijdens hun respectieve zwangerschappen.

Aangezien RF-EMV algemeen in het dagelijks leven wordt aangetroffen, hebben de auteurs rekening gehouden met mobiele telefoons (aantal en duur van de gesprekken), draadloze telefoons (aantal en duur van de gesprekken) en de apparaten verbonden met wifi (aanwezigheid van een router thuis en op de werkplek, frequentie van het inschakelen en duur van het gebruik). Die gegevens werden door de vrijwilligers zelf gerapporteerd via vragenlijsten. Als zwangerschaps- en geboortegerelateerde ziektebeelden hebben de auteurs rekening gehouden met miskramen, vroegtijdige bevallingen, gewicht- en lengteafwijkingen van pasgeborenen, alsook de afwijkingen in verband met de schedelomtrek van pasgeborenen. De auteurs namen ook demografische gegevens op, zoals beroep, opleidingsniveau en leeftijd van de moeders. Ten slotte omvatten ze een reeks verstorende factoren, d.w.z. factoren buiten het onderzochte verband (hier, het effect van RF-EMV op zwangerschaps- en geboortepathologieën), maar die de resultaten kunnen beïnvloeden. In deze studie werden de volgende verstorende factoren in aanmerking genomen: medische voorgeschiedenis, de voorgeschiedenis van blootstelling aan röntgenstralen of magnetische straling (MRI), en de aanwezigheid van elektriciteitslijnen en/of zendmasten voor mobiele telefonie (BTS) in de nabijheid van de woonplaats.

De auteurs stelden vast dat hoe langer de telefoongesprekken van zwangere vrouwen (met mobiele telefoons) waren, hoe groter het risico op een miskraam en veranderingen in het gewicht of de lengte van de pasgeborenen. Daarentegen hebben zij geen verband waargenomen met vroegtijdige bevallingen of met afwijkingen in de schedelomtrek van pasgeborenen.

Ondanks het intrekken van veel gegevens omdat ze onvolledig waren, konden de onderzoekers analyses uitvoeren bij een groot aantal deelnemers (1666). Er zijn echter geen aanwijzingen dat het verband tussen de telefoongesprekken en de onderzochte pathologieën te wijten is aan de RF-EMV van mobiele telefoons. Bovendien veroorzaakt het feit dat de blootstellingen zelf door de deelnemers werden gerapporteerd, biases. Het zou interessant zijn om soortgelijke studies te reproduceren door andere variabelen op te nemen, zoals het type telefoongesprek (dat invloed kan hebben op het stressniveau), de afstand van de telefoon tot het lichaam (aan het oor of via een handsfreekit) tijdens de gesprekken, de intensiteit van de RF-EMV die wordt uitgezonden door mobiele telefoons tijdens gesprekken, of een andere variabele die verband kan houden met het voeren van meer of minder gesprekken in het dagelijkse leven.