Publicatie Radiofrequentiestraling op korte en lange termijn bij 2100 MHz veroorzaakt endoplasmische reticulumstress in rattentestes

Om dat te testen gebruikten de onderzoekers mannelijke Wistar-albinoratten, verdeeld in vijf groepen. Er werd een controlegroep gebruikt onder de gebruikelijke omstandigheden, zonder blootstelling. Twee groepen werden blootgesteld aan RF-EMV: één gedurende 1 week (korte blootstelling) en de andere gedurende 10 weken (lange blootstelling). Alle ratten werden 2 uur per dag blootgesteld. De onderzoekers hebben de temperatuur van de ratten gemeten om ervoor te zorgen dat deze stabiel bleef teneinde er zeker van te zijn dat de resultaten niet te wijten waren aan een thermisch effect (temperatuurstijging ten opzichte van RF-EMV, zoals in een microgolfoven). Tot slot, twee shamgroepen voor de lange en korte blootstelling. Anders dan bij de controlevoorwaarde vereist deze “shamvoorwaarde” dat de niet-blootgestelde ratten onder dezelfde omstandigheden worden geplaatst als de blootgestelde maar dan zonder eigenlijke blootstelling (de dieren worden bijvoorbeeld in dezelfde kooien gezet, onder dezelfde omstandigheden, maar met het blootstellingssysteem uitgeschakeld). Dit zorgt ervoor dat een verschil tussen de twee groepen, indien er een is, toe te schrijven is aan de blootstelling en niet aan een andere parameter binnen de testomgeving die tussen de twee groepen zou verschillen.

Aan het einde van de perioden van blootstelling aan RF-EMV, hebben de onderzoekers de testikels van ratten geanalyseerd op veranderingen in enkele belangrijke eiwitten. Deze eiwitten worden gebruikt om cellulaire stress in het endoplasmisch reticulum (een soort centrum voor het controleren van de kwaliteit van eiwitten in de cel) te monitoren. Wanneer deze stress te intens wordt, kan de cel een zelfvernietigingsmechanisme activeren, apoptose genaamd, een soort gecontroleerde zelfmoord die nuttig is voor het verwijderen van beschadigde cellen. De analyses richtten zich daarom op specifieke eiwitmarkers gerelateerd aan deze stress en apoptose.

De resultaten toonden aan dat na tien weken blootstelling, testikelcellen veel tekenen van stress vertoonden en na slechts een week waren er al enkele tekenen van celdood. Echter, de basiscellen, die worden gebruikt om toekomstig sperma te maken, leken gespaard. Het waren vooral de cellen die meer gevorderd waren in hun transformatie tot sperma die tekenen van schade vertoonden.

Volgens de onderzoekers is dit de eerste studie waaruit blijkt dat blootstelling aan RF-EMV van 2100 MHz endoplasmische reticulumstress kan veroorzaken en apoptosemechanismen in rattenteelballen kan activeren. De analyses werden in goede omstandigheden uitgevoerd, blind, de onderzoekers wisten namelijk niet welke ratten al dan niet werden blootgesteld aan RF-EMV, om elke invloed op de resultaten te vermijden, zelfs onbedoeld. Ze gebruikten ook controle- en shamgroepen. Maar het is belangrijk om te onthouden dat dit onderzoek alleen op dieren is uitgevoerd. Op basis hiervan kan niet geconcludeerd worden of er een effect is bij de mens. Daarnaast erkennen de auteurs dat verder onderzoek nodig is om te bepalen of deze verschijnselen echt een langetermijneffect hebben op de mannelijke vruchtbaarheid. Ten slotte zijn er methodische kwesties die de degelijkheid van de conclusies ondermijnen, waaronder het feit dat de voorwaarden van de controlegroep niet voldoende gedetailleerd zijn beschreven.

Samengevat suggereert dit onderzoek dat langdurige blootstelling aan RF-EMV van mobiele telefoons cellulaire stress in rattenteelballen zou kunnen veroorzaken. De resultaten werden onder strikte voorwaarden bereikt, maar moeten met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd. De studie werd alleen bij dieren uitgevoerd en sommige methodische punten beperken de reikwijdte van de conclusies. Verder onderzoek is nodig om te bepalen of deze effecten gevolgen kunnen hebben op de vruchtbaarheid van de mens.