Jangid P, Rai U, Ahmed S, Singh S, Singh R.
Een narratieve review geeft een overzicht van de beschikbare kennis over de mogelijke effecten van blootstelling aan radiofrequente elektromagnetische velden. In tegenstelling tot een systematische review volgt een narratieve review niet noodzakelijk een strikt en gestandaardiseerd protocol voor het zoeken en selecteren van wetenschappelijke studies. Deze narratieve review gaat over de mogelijke effecten van de blootstelling aan radiofrequente elektromagnetische velden (RF-EMV) op de mannelijke voortplanting op niveaus die geen temperatuurstijging teweegbrengen. Het gaat dus over de review van niet-thermische effecten. Deze review interesseert zich meer specifiek voor de werkingsmechanismen die aan de oorsprong kunnen liggen van de effecten, met name diegene gelinkt aan de werking van de mitochondriën en de oxidatieve stress. Mitochondriën zijn kleine organellen die in de cellen aanwezig zijn. Het zijn net kleine fabrieken die energie produceren die nuttig is voor de goede werking van de cellen van het menselijk lichaam. Oxidatieve stress is het resultaat van een onevenwicht tussen de productie van reactieve zuurstofsoorten en de antioxidante verdedigingsmechanismen van het lichaam. Oxidatieve stress kan schade veroorzaken aan de gezonde cellen en weefsels in het lichaam
De onderzoekers hebben zich gebaseerd op studies uitgevoerd op mensen en studies die in laboratoria zijn uitgevoerd op dieren en cellen. Ze berichten over verschillende biologische effecten van de blootstelling aan RF-EMV, met name de verstoringen van de werking van de mitochondriën en veranderingen die oxidatieve stress veroorzaken. Die wijzigingen zouden geassocieerd worden met effecten op de voortplanting, zoals een vermindering van de spermakwaliteit en wijzigingen in het teelbalweefsel.
Op basis hiervan roepen de onderzoekers op rekening te houden met die effecten om een reglementair kader op te stellen dat zich niet beperkt tot de thermische effecten.
Deze review is een narratieve review waarbij de onderzoekers niet systematisch alle relevante artikelen hebben opgenomen die in de wetenschappelijke literatuur bestaan. Bovendien lijkt de kwaliteit van de studies (blinde proeven, controlegroep, temperatuur, enz.) waarop de onderzoekers zich baseren, niet te zijn beoordeeld. Tenslotte staan de resultaten in contrast met die van de systematische reviews met meta-analyses (analyse van de gegevens uit verschillende verzamelde studies) die recent op initiatief van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn uitgevoerd. Die reviews [1 en 2] benadrukken dat de kwaliteit van de beschikbare studies niet volstaat om conclusies te trekken over een effect van RF-EMV.
