Publicatie Impact van de elektromagnetische velden met hoge frequentie (1950 MHz) en zeer lage frequentie (50 Hz) op DNA-schade veroorzaakt door relevante beroepsmatige blootstelling aan menselijke cellijnen

Om dit na te gaan hebben de onderzoekers een experimenteel in-vitro-onderzoek uitgevoerd, d.w.z. op cellen in het laboratorium. Ze hebben twee soorten menselijke cellen gebruikt: gliale cellen (ondersteunende cellen in de hersenen, die verschillen van neuronen, maar net zo cruciaal zijn voor de werking) en witte bloedcellen. Deze keuze vloeit voort uit het feit dat sommige studies het gebruik van mobiele telefoons al hebben gekoppeld aan bepaalde hersenkankers, en blootstelling aan elektriciteitslijnen en elektrische apparaten aan bepaalde vormen van leukemie (kanker die de cellen van het immuunsysteem in het bloed of beenmerg aantast). Voor elk celtype werden monsters verdeeld in vier groepen om de effecten te vergelijken. Voor de eerste groep, de shamgroep, moeten de niet-blootgestelde cellen onder dezelfde omstandigheden worden geplaatst als de blootgestelde maar dan zonder daadwerkelijke blootstelling (de cellen worden bijvoorbeeld in dezelfde incubator geplaatst, onder dezelfde omstandigheden, maar met het blootstellingssysteem uitgeschakeld). Dit zorgt ervoor dat een eventueel verschil tussen de (al dan niet blootgestelde) groepen toe te schrijven is aan de blootstelling en niet aan een andere parameter binnen de testomgeving die anders zou zijn voor de twee groepen. De tweede groep werd alleen blootgesteld aan RF-EMV, om het directe effect te beoordelen. De derde groep ontving alleen chemische stoffen waarvan bekend is dat ze DNA beschadigen, zoals bepaalde zware metalen of stoffen die de effecten van UV-stralen nabootsen. Ten slotte combineerde een vierde groep tegelijk blootstelling aan RF-EMV met blootstelling aan chemische stoffen, om na te gaan of RF-EMV de effecten van chemische stoffen kan versterken of verminderen.

Om deze potentiële schade te meten, gebruikten de onderzoekers een techniek die "komeettest" heet. Als het DNA van een cel beschadigd is, kan een deel in kleine fragmenten breken. In de komeettest wordt DNA in een gel ingebracht en wordt een elektrisch veld toegepast. De fragmenten migreren in de gel en vormen een spoor dat zichtbaar is onder de microscoop. Hoe langer het spoor, hoe meer DNA-schade werd veroorzaakt.

Uit de resultaten van de studie blijkt dat RF-EMV van mobiele telefoons en LF-EMV van elektriciteitslijnen en elektrische apparaten het DNA in menselijke cellen niet hebben beschadigd; een lichte daling van de schade werd waargenomen in gliale cellen, hoewel de biologische gevolgen ervan onzeker zijn. Bovendien toonde de studie aan dat geen enkele combinatie van deze EMV met kankerverwekkende chemische stoffen de waargenomen effecten op DNA versterkt of verminderde, wat suggereert dat EMV de werking van deze stoffen niet veranderden.

De studie wordt als degelijk beschouwd omdat ze voldoet aan belangrijke criteria van wetenschappelijke nauwkeurigheid. De onderzoekers hebben shamgroepen gebruikt om een betrouwbare vergelijking te hebben. Ze hebben ook een positieve controlegroep opgenomen, een groep waarop een stof of voorwaarde wordt toegepast waarvan al bekend is dat deze een meetbaar effect veroorzaakt, zoals DNA-schade. Aan de hand hiervan kan worden gecontroleerd of de gebruikte test correct werkt. Bovendien werd elk experiment drie keer herhaald om de betrouwbaarheid van de resultaten te garanderen. Tot slot werden alle analyses blind uitgevoerd, wat betekent dat de onderzoekers niet wisten welke monsters waren blootgesteld, wat alle biases vermijdt. Biases zijn systematische fouten die van invloed kunnen zijn op de resultaten van een studie, zowel in positieve zin (bijv. verhoogt het effect) als in negatieve zin (bijv. vermindert het effect). Het is daarom belangrijk om hiermee rekening te houden bij de evaluatie van een studie. Er zijn echter nog beperkingen waarmee rekening moet worden gehouden. De experimenten werden uitgevoerd op geïsoleerde cellen, in vitro, en niet op hele organismen, wat niet de complexiteit van een menselijk lichaam weerspiegelt. Het licht ‘beschermende’ effect dat in hersencellen wordt waargenomen, blijft eveneens onduidelijk en vereist verder onderzoek.

Tot slot blijkt uit deze studie dat RF-EMV van mobiele telefoons en LF-EMV van elektrische lijnen in de geteste omstandigheden geen schade toebrengen aan DNA en de effecten van kankerverwekkende stoffen niet wijzigen. De onderzoekers bevelen echter aan verder werk te verrichten om de nog onzekere mechanismen beter te begrijpen.