Publicatie Hebben mobiele telefoons en laptops een echte invloed op zaadcellen?

Ontdek alle publicaties

Publicatie - Gezondheid

Kavoussi, P. K., & Kavoussi, S. K.

Deze review heeft tot doel, op basis van de beschikbare wetenschappelijke gegevens, te beoordelen of mobiele telefoons en laptops een reëel risico vormen voor de vruchtbaarheid van mannen.

Om dit probleem te bestuderen voerden de onderzoekers een literatuurreview uit. De beschrijving van de zoekcriteria (mobiele telefoon, laptop, mannelijke vruchtbaarheid, sperma, enz.) en het selectieproces blijft zeer weinig gedetailleerd en gebruikt vrij vage termen, met een zoekopdracht beperkt tot een enkele databank. De onderzoekers hebben 41 studies opgenomen, waarbij verschillende soorten onderzoek werden gecombineerd: in-vitro-experimenten (uitgevoerd in een laboratorium, op cellen), in-vivostudies (uitgevoerd in een laboratorium, op dieren), menselijke klinische observaties, alsook meta-analyses en systematische reviews.

Om de potentiële effecten van RF-EMV op de mannelijke vruchtbaarheid te beoordelen, hebben de onderzoekers in hun review parameters onderzocht zoals de verhoogde temperatuur van teelballen, die kan leiden tot oxidatieve stress (een onevenwicht tussen de productie van reactieve zuurstofcomponenten (ROS) en de antioxidante verdedigingsmechanismen van het lichaam, die ook schade aan gezonde cellen en weefsels kan veroorzaken), alsook schade aan het DNA van zaadcellen (het DNA bevat het genetisch materiaal dat nodig is voor de juiste ontwikkeling en werking van het organisme).

De resultaten van deze review worden voorgesteld door eerst de potentiële effecten van laptops te onderscheiden van die van mobiele telefoons, en vervolgens de waarnemingen uit studies op dieren, in-vitrostudies en onderzoeken op mensen te specificeren.

Wat laptops betreft, blijkt uit de resultaten van de review dat langdurig gebruik van een laptop op schoot een aanzienlijke stijging van de temperatuur van teelballen veroorzaakt, een fenomeen waarvan bekend is dat het de productie en kwaliteit van zaadcellen negatief beïnvloedt. Andere onderzoeken hebben ook een vermindering van de beweeglijkheid van zaadcellen (hun vermogen om zich efficiënt voort te bewegen) en een verdere DNA-versnippering bij blootstelling aan een met wifi verbonden laptop onderstreept. Deze effecten lijken voornamelijk verband te houden met de warmte, maar ook met de RF-EMV-stralingen, hoewel de precieze mechanismen niet altijd duidelijk zijn geïdentificeerd.

De niet-thermische effecten van mobiele telefoons, zoals de RF-EMV, blijven onzeker en controversieel. Sommige studies op dieren tonen veranderingen in testikelweefsels, een verhoogde oxidatieve stress en apoptose van kiemcellen (dat wil zeggen hun dood door zelfvernietiging, een soort gecontroleerde zelfmoord die essentieel is voor het elimineren van cellen die beschadigde of onnodige zaadcellen veroorzaken en zo de kwaliteit van het sperma handhaven), terwijl andere geen significante impact zien. Laboratoriumonderzoek op menselijk sperma laat soms een afname van de beweeglijkheid zien, een toename van vernipperd DNA of afwijkingen in de vorm of structuur van zaadcellen na blootstelling aan gsm’s. Andere werken vinden echter geen noemenswaardigverband.

Deze review houdt verschillende beperkingen in, met name de grote verscheidenheid aan experimentele protocollen die zijn opgenomen. De studies zijn zeer divers, met variabele kwaliteitscriteria en verschillende experimentele omstandigheden (dieren of cellen vs. mensen, laboratorium vs. echte leven). Deze diversiteit maakt het moeilijk om te vergelijken en bemoeilijkt de realisatie van een kwaliteitsreview. Dit wordt nog verergerd door selectiebiases (wanneer geselecteerde studies niet alle beschikbare gegevens weerspiegelen) en het gebrek aan betrouwbare langetermijnstudies, waardoor de conclusies onzeker blijven.

Kortom, de auteurs geven aan dat, hoewel sommige gegevens het idee ondersteunen dat laptops en mobiele telefoons de mannelijke vruchtbaarheid kunnen beïnvloeden, de resultaten verre van unaniem zijn. De niet-thermische effecten van RF-EMV blijven dan weer zeer controversieel. Zij benadrukken het belang van het uitvoeren van studies op basis van strenge methoden om onzekerheden weg te nemen.