Publicatie Effecten van elektromagnetische velden afkomstig van mobiele telefoons op het eeg van wakkere mensen in rust en de opgewekte potentialen: Systematische review en meta-analyse

Hiertoe voerden ze een zogenaamde systematische review uit, dat wil zeggen dat zij met behulp van relevante trefwoorden in zoekmachines die wetenschappelijke artikelen van over de hele wereld verzamelen, hebben gezocht naar studies die zich over deze kwestie hebben gebogen. Na deze fase, en met de geïdentificeerde studies, voerden ze meta-analyses uit. Een meta-analyse combineert de resultaten van verschillende studies om tot een globale synthese te komen. Met deze methode kan de hoeveelheid geanalyseerde gegevens worden vergroot, wat het vertrouwen in de resultaten van statistische analyses versterkt.

Het onderzoeksteam heeft zich toegespitst op twee onderzoeksonderwerpen:

• studies die de impact van magnetische velden (2G, 3G, 4G, 5G) op hersenactiviteit analyseren wanneer het individu wakker is maar rust, met open of gesloten ogen;
• studies waarin de impact van magnetische velden (2G, 3G, 4G, 5G) op hersenactiviteit wordt geanalyseerd wanneer het individu wakker is en een taak uitvoert.

Beide soorten studies omvatten het blootstellen van vrijwilligers aan RF-EMV, en het analyseren van hun hersenactiviteit met behulp van een elektro-encefalogram (of “eeg”, een medisch onderzoek waarmee de hersenactiviteit kan worden geregistreerd en in grafische vorm kan worden weergegeven).

Het onderzoeksteam identificeerde 51 studies die overeenkwamen met de twee onderzoeksonderwerpen: 31 hadden betrekking op de impact van RF-EMV op de hersenen in een wakkere rusttoestand en 20 hadden betrekking op de impact van RF-EMV op de hersenen tijdens het uitvoeren van een taak.

Alvorens de meta-analyses uit te voeren, controleerden ze ook of aan een reeks kwaliteitscriteria werd voldaan en gaven ze een soort wetenschappelijke kwaliteitsscore aan elke studie. Zo moesten bijvoorbeeld de e studies worden uitgevoerd met volgende vereisten:

• met genoeg gegevens om mee te werken;
• met een gerandomiseerd ontwerp, wat betekent dat de deelnemers aan de studies willekeurig werden ingedeeld in de blootgestelde of niet-blootgestelde groep, waardoor selectie vooraf wordt voorkomen;
• met een gecontroleerd blootstellingssysteem, dat garandeert dat de waargenomen resultaten aan de onderzochte blootstelling en niet aan iets anders toe te schrijven waren;
• met inachtneming van blinde omstandigheden, wat betekent dat onderzoekers die de resultaten analyseren bij het vergelijken van de groepen niet weten welke groep is blootgesteld en welke niet. Dit voorkomt dat ze worden beïnvloed door hun eigen vooroordelen bij het beschrijven en interpreteren van de resultaten.

De auteurs stellen echter vast dat geen van de studies in de meta-analyse voldeed aan al deze kwaliteitscriteria.

Het team heeft drie belangrijke resultaten waargenomen:

• ze hebben een effect waargenomen van blootstelling aan RF-EMV van 2G op het eeg wanneer de persoon in rust is en zijn ogen open heeft;
• ze hebben geen invloed van RF-EMV op de elektrische activiteit van de hersenen waargenomen wanneer deze een taak uitvoeren, zowel auditief als visueel. De auteurs concluderen dat de effecten van RF-EMV minder uitgesproken zijn wanneer de hersenen actief zijn dan wanneer ze in rust zijn;
• ze hebben vastgesteld dat alle studies over dit onderwerp die ze in hun systematische review hebben kunnen verzamelen zulke verschillende methodologieën hanteren dat de resultaten moeilijk vergelijkbaar zijn.

Tot slot roepen de auteurs op om ervoor te zorgen dat alle toekomstige studies over dit onderwerp worden uitgevoerd volgens kwaliteitscriteria en gestandaardiseerde experimentele methoden, zodat ze betrouwbaarder en beter vergelijkbaar zijn.