Effecten van de gelijktijdige in-vitroblootstelling aan radiofrequente elektromagnetische velden van 3,5 GHz (5G-modulatie) en van 1,8 GHz (gsm-modulatie) op de elektrische activiteit van de neuronale netwerken en de cellulaire stress in fibroblasten van

Building blocks

Hurtier A, Patrignoni L, Canovi A, Orlacchio R, Tjiou H, Poulletier de Gannes F, Garenne A, Lévêque P, Arnaud-Cormos D, Lagroye I, Lewis N, Percherancier Y.

Content

De onderzoekers hebben de effecten van de gelijktijdige blootstelling aan elektromagnetische velden van verschillende frequenties in het gamma van radiofrequenties (RF-EMV) bestudeerd. Ze hebben in laboratoria tests op neuronen en fibroblasten uitgevoerd. Fibroblasten zijn huidcellen in het bindweefsel, een gespecialiseerd weefsel van het menselijk lichaam. Dat weefsel speelt onder andere de rol van 'cement' tussen de verschillende bestanddelen van ons lichaam en zorgt zo voor samenhang tussen de cellen, weefsels en organen. De neuronen zijn cellen van het zenuwstelsel die ingrijpen in de productie, de overdracht en de analyse van signalen.

Content

De onderzoekers hebben zich geconcentreerd op drie parameters: de elektrische activiteit van neuronen, de productie van reactieve zuurstofcomponenten (ROS) en de reactie van cellulaire stressproteïnen van de fibroblasten. De ROS zijn met name betrokken bij het oxidatievestressproces dat de werking van de cellen kan wijzigen. De cellulaire stressproteïnen zijn moleculen die geproduceerd worden om de cellen tegen aanvallen te beschermen. 

 

De onderzoekers hebben verschillende omstandigheden onderzocht. Verschillende groepen van neuronen en fibroblasten werden gelijktijdig blootgesteld aan twee gemoduleerde signalen: (1) 5G-RF-EMV van 3,5 GHz en (2) gsm-RF-EMV van 1,8 GHz. Met de gelijktijdige blootstelling aan de twee signalen wilden de onderzoekers een realistische omgevingsblootstelling nabootsen. De hoeveelheid van radiofrequentie-energie die door cellen tijdens hun blootstelling wordt geabsorbeerd, werd berekend en wordt uitgedrukt als de specifieke absorptiesnelheid (SAR). De celgroepen werden blootgesteld aan SAR van 1 of 4 W/kg gedurende 15 minuten of 24 uur. Naast groepen die aan RF-EMV zijn blootgesteld, maakten de onderzoekers ook gebruik van zogenaamde “sham”-omstandigheden-. De cellen in deze “sham”-groepen werden onder dezelfde omstandigheden geplaatst als de cellen in de groepen die werden blootgesteld aan RF-EMV (in dezelfde incubator, in hetzelfde laboratorium, enz.), maar met een uitgeschakeld blootstellingssysteem. Dit zorgt ervoor dat een eventueel verschil tussen de blootgestelde en de schijngroepen toe te schrijven is aan de blootstelling en niet aan een andere parameter binnen de testomgeving die tussen de twee groepen zou verschillen. Daarnaast werden er ook blinde proeven uitgevoerd, dat wil zeggen dat de onderzoekers niet op de hoogte waren van de toegepaste blootstelling (RF-EMV of ”sham”).

 

De celgroepen waren dus als volgt ingedeeld:

  • neuronen: 

    • blootgesteld aan RF-EMV (5G-signaal van 3,5 GHz + gsm-signaal van 1,8 GHz), met een SAR van 1 W/kg;

    • zogenoemde “sham”-omstandigheden die overeenstemmen met de blootstelling met een SAR van 1 W/kg;

    • blootgesteld aan RF-EMV (5G-signaal van 3,5 GHz + gsm-signaal van 1,8 GHz), met een SAR van 4 W/kg; 

    • zogenoemde “sham”-omstandigheden die overeenstemmen met de blootstelling met een SAR van 4 W/kg.

     

  • fibroblasten:

    • blootgesteld aan RF-EMV (5G-signaal van 3,5 GHz + gsm-signaal van 1,8 GHz), met een SAR van 1 W/kg;

    • zogenoemde “sham”-omstandighedenn die overeenstemmen met de blootstelling met een SAR 1 van W/kg;

    • blootgesteld aan RF-EMV (5G-signaal van 3,5 GHz + gsm-signaal van 1,8 GHz), met een SAR van 4 W/kg;

    • zogenoemde “sham”-omstandigheden die overeenstemmen met de blootstellin met een SAR van 4 W/kg.

 

Onder de voorwaarden van de studie heeft de gelijktijdige blootstelling aan verschillende RF-EMV-frequenties en -modulaties geen effect op de neuronen getoond, ook niet op de productie van ROS binnen fibroblasten. Bovendien vertonen de resultaten over cellulaire stressproteïnen slechts geringe variaties, zonder daarbij een duidelijke en consistente trend kon worden vastgesteld.. De onderzoekers concluderen hieruit dat hun resultaten geen bewijs leveren voor biologische effecten in verband met de gelijktijdige blootstelling aan de twee gebruikte signalen (5G van 3,5 GHz en gsm van 1,8 GHz).

 

Deze studie werd uitgevoerd met naleving van de meerderheid van de kwaliteitscriteria: uitvoeren van blinde proeven, gebruik van ”sham”-omstandigheden, gepaste dosimetrie (SAR). De controle van de celtemperatuur zou het echter mogelijk gemaakt hebben om de kwaliteit van de studie nog te verbeteren doordat zo wordt gewaarborgd dat de bloostelling aan RF-EMV geen temperatuurschommeling op celniveau veroorzaakte.