De blootstelling aan radiofrequenties van een LTE-signaal wijzigt de beoordelingscriteria in verband met de kanker in een menselijk neuroblastoomcelmodel niet, alleen of bij gelijktijdige blootstelling met menadion of een wifisignaal

Building blocks

Allocca M, Scarfì MR, Romeo S, Sannino A, Peluso V, Zeni O.

Content

In deze studie wilden de onderzoekers nagaan of de voor 4G gebruikte elektromagnetische velden (RF-EMV’s van 1950 MHz), alleen of in combinatie met wifi (2450 MHz) of een chemische stof, naast thermische effecten ook celwijzigingen konden veroorzaken die verband houden met de ontwikkeling van kanker. Het was de bedoeling om een blootstelling te reproduceren die nauw aansluit bij het dagelijkse leven, waarbij meerdere RF-EMV-bronnen gelijktijdig aanwezig zijn, om te beoordelen of deze gezamenlijke blootstelling de normale celwerking kon storen. 

Content

De studie werd in vitro uitgevoerd, dat wil zeggen gedurende laboratoriumtests op geïsoleerde cellen. De hiervoor gebruikte cellen waren menselijk neuroblastoomcellen (kwaadaardige kankercellen die ontstaan in een bepaald type zenuwweefsel), een model dat meestal gebruikt wordt om zenuwcellen te bestuderen. Verschillende celgroepen zijn gedurende 3 uur blootgesteld aan RF-EMV’s van 4G alleen of gelijktijdig aan RF-EMV's van 4G en wifi of aan RF-EMV's van 4G en menadion. Menadion is een chemische stof die oxidatieve stress veroorzaakt en waarmee kan nagegaan worden of de RF-EMV's de reeds aanwezige celschade kan erger maken. Er zijn twee specifieke absorptiesnelheden (SAR), die de energie meten die cellen absorberen, getest: 0,3 en 1,25 W/kg. Om de nauwkeurigheid van de resultaten te garanderen, hebben de onderzoekers meerdere controlegroepen gebruikt: (1) een eenvoudige controlegroep, geplaatst in een incubator, zonder manipulaties, (2) een schijngroep, geplaatst in dezelfde omstandigheden, maar zonder blootstelling aan RF-EMV's om te garanderen dat de eventueel waargenomen effecten wel degelijk verband hielden met de blootstelling en niet met de proefopstelling of de manipulaties van de cellen en (3) een positieve controlegroep, waarbij de cellen opzettelijk blootgesteld werden aan stoffen waarvan bekend is dat ze de onderzochte effecten veroorzaken. Dat maakt het mogelijk om na te gaan dat de meetmethodes voldoende gevoelig zijn om een effect op te sporen als het echt bestaat. 

 

Om de staat van de cellen te beoordelen hebben de onderzoekers verschillende biologische markers in verband met de ontwikkeling van kanker onderzocht: de oxidatieve stress (productie van vrije radicalen die cellen kunnen beschadigen), de apoptose (het mechanisme waarbij een te beschadigde cel zichzelf vernietigt om het organisme te beschermen) en de celcyclus die de groei en de verdeling van cellen controleert.

Binnen de geteste omstandigheden werd er geen enkel significant verschil tussen de blootgestelde cellen en de controlegroepen waargenomen. De RF-EMV's van 4G hebben de onderzochte biologische markers niet gewijzigd en ook geen waarneembaar toxisch effect getoond., zowel afzonderlijk, als in combinatie met wifi of met menadion. 

Deze studie omvat verschillende methodologische elementen die de betrouwbaarheid van haar resultaten versterken. De onderzoekers hebben verschillende controlegroepen gebruikt, waaronder een positieve controlegroep. Ze hebben ook de temperatuur tijdens het hele experiment in de gaten gehouden om zich ervan te vergewissen dat de cellen niet opwarmden. Dit is onontbeerlijk om enkel de niet-thermische effecten van RF-EMV's te kunnen bestuderen. De SAR werd berekend om exact te weten hoeveel energie de cellen absorberen, waardoor een gecontroleerde blootstelling gewaarborgd wordt. Bovendien werden de analyses blind uitgevoerd, wat het risico op interpretatiebias beperkt. Dit houdt in dat de onderzoekers niet weten welke stalen blootgesteld zijn op het moment van de metingen, zo wordt elke invloed, zelfs onbedoeld, op de resultaten vermeden. Er moet echter rekening worden gehouden met bepaalde beperkingen. Het experiment duurde slechts 3 uur, had slechts betrekking op een celtype en is in een laboratorium uitgevoerd, waardoor het niet mogelijk is de complexiteit van een levend organisme te reproduceren, noch de effecten van een langdurige blootstelling van meerdere jaren. 

In deze studie werd geen enkel biologisch effect in de onderzochte proefomstandigheden waargenomen, maar dit alleen stelt niet in staat algemene conclusies te trekken over de effecten op lange termijn van de RF-EMV's van 4G en wifi op de menselijke gezondheid. Zoals de onderzoekers benadrukken blijven aanvullende onderzoeken nodig die gebruikmaken van andere biologische modellen, lange blootstellingstermijnen en verschillende proefomstandigheden.