Bektas H, Yildirim S, Cakir S, Dogu S, Altindag F.
In deze studie wilden de onderzoekers weten of een blootstelling aan radiofrequente elektromagnetische velden (RF-EMV's) van 3,5 GHz, een frequentie die door 5G gebruikt wordt, maar die hier toegepast wordt met een 2G-modulatie door vereenvoudiging, de voortplanting bij mannelijke ratten zou kunnen schaden en of een natuurlijke antioxidant, het co-enzym Q10 (CoQ10) die effecten zou kunnen beperken. Het CoQ10 is een molecule die het lichaam natuurlijk produceert. Het helpt de mitochondriën (de ‘energiecentrales’ van de cel) om energie te produceren en het neutraliseert de vrije radicalen (instabiele moleculen die de cellen kunnen beschadigen). De testikels, rijk aan mitochondriën en cellen die zich onophoudelijk hernieuwen (de spermatozoïden) zijn er bijzonder gevoelig voor.
De studie is op 28 mannelijke ratten uitgevoerd die in vier groepen van elk 7 dieren zijn onderverdeeld:
- een schijncontrolegroep die in dezelfde omstandigheden geplaatst wordt, maar zonder blootstelling aan RF-EMV’s om zich ervan te vergewissen dat de eventuele waargenomen effecten wel degelijk verband houden met de blootstelling en niet met de proefomgeving of de manipulaties van de ratten;
-
een groep blootgesteld aan RF-EMV’s van 3,5 GHz;
-
een groep die CoQ10 krijgt;
-
een groep blootgesteld aan RF-EMV’s van 3,5 en CoQ10.
De ratten werden 2 uur per dag gedurende 30 dagen blootgesteld aan een erg laag niveau van specifieke absorptiesnelheid (SAR, de hoeveelheid radiofrequentie energie die cellen absorberen): 0,17 W/kg voor het hele lichaam en 0,027 W/kg ter hoogte van de testikels. De onderzoekers hebben het percentage van voortplantingshormonen (testosteron, LH, FSH) nagekeken, alsook het uitzicht van de testiculaire weefsels onder de microscoop (om de organisatie van structuren en de kwaliteit van de productie van spermatozoïden te beoordelen), verschillende markers van oxidatieve stress (productie van vrije radicalen die cellen kunnen beschadigen) en ook de spermatogenese (de productie van spermatozoïden).
De resultaten tonen dat de blootstelling aan de RF-EMV’s de productie van hormonen (testosteron,LH en FSH) heeft doen dalen, de oxidatieve stress heeft doen stijgen en de testikelweefsels heeft beschadigd. Het CoQ10 heeft de blootgestelde ratten gedeeltelijk beschermd, enerzijds door het percentage testosteron en het percentage moleculen dat de oxidatieve stress bestrijdt te herstellen, en anderzijds door de structuur van de weefsels te verbeteren (zonder die volledig te normaliseren). Daarentegen heeft de antioxidant het FSH-percentage niet significant verbeterd.
Deze studie leeft methodologische kwaliteitscriteria na: schijngroep, temperatuurcontrole (om een thermisch effect te vermijden), blind uitgevoerde analyses om biases (onvrijwillige beoordelingsfouten van een onderzoeker die op voorhand zou weten uit welke groep een staal komt) te voorkomen en een gedetailleerde dosimetrie met een specifieke absorptiesnelheid (SAR) die door simulatie in detail berekend is. Die resultaten moeten echter met voorzichtigheid geïnterpreteerd worden, want de studie vertoont verschillende beperkingen. Er werd slechts een blootstellingsniveau getest, het is dus onmogelijk om te weten of het effect toeneemt bij een veranderende EMV-dosis. De onderzoekers merken zelf op dat het aantal gebruikte stalen beperkt is (7 ratten per groep), wat een van de beperkingen van hun studie vormt, want dat maakt de resultaten minder robuust op statistisch vlak en vergroot de onzekerheid, aangezien enkele atypische ratten makkelijk het gemiddelde van een kleine groep kunnen beïnvloeden. Ten slotte is de belangrijkste beperking, die de onderzoekers ook erkennen, het feit dat het om een frequentie gaat die door 5G gebruikt wordt (3,5 GHz), maar geassocieerd wordt met een gepulseerde modulatie van het type 2G die verschillend is van de modulatie waar de 5G-netwerken echt gebruik van maken (‘5G NR’). De resultaten mogen dus niet rechtstreeks geëxtrapoleerd worden naar een werkelijke 5G-blootstelling.
Deze studie suggereert dus een mogelijk effect van RF-EMV’s op de voortplanting bij de rat met een gedeeltelijk beschermende rol voor het CoQ10. Deze resultaten blijven echter voorlopig. Er zijn andere onderzoeken nodig met werkelijke signalen en een striktere controle om deze effecten te bevestigen en verduidelijken.
